media release

Onze steden levendiger maken

"Kleur bezit me. Ik hoef er niet achteraan. Het heeft me in de greep, dat weet ik." Veel mensen kunnen begrip opbrengen voor deze opvatting van de Zwitserse expressionistisch kunstenaar Paul Klee. Jarenlang hebben ontwerpers, kunstenaars, wetenschappers en psychoanalisten gedebatteerd over de invloed die kleur heeft op ons leven. Ook zonder echt bewijs is het overduidelijk dat kleuren een blijvend effect kunnen hebben op lichaam, geest en emoties. Ze kunnen ons gelukkig of verdrietig maken. Ze kunnen ons hongerig maken of juist ontspannen. Kleur kan gevolgen hebben voor onze energieniveaus. En omdat kleur menselijke emoties beroert, hebben we een mening. We weten allemaal welke kleuren we leuk vinden of juist niet; de meesten van ons hebben een favoriete. Voor mij is het warm, verbrand oranje: zo’ n sterke, levendige en high-impact kleur die echt iets heeft te zeggen over de wereld. 

Warme en koude blauwen

Maar welke gevolgen heeft kleur voor de steden waar we in wonen, spelen en werken?

Uit een experiment in de stad Sortland in het noorden van Noorwegen is in elk geval gebleken dat kleur toerisme kan stimuleren. Veel Noorderlicht-zoekende toeristen stoppen er nu en geven er geld uit op hun weg naar het noordelijke schiereiland – alleen maar omdat de overheid en de lokale bedrijven een nieuwe manier vonden om hun stad te presenteren: ze besloten om de gebouwen van hun stad blauw te schilderen.

Door mijn rol als designmanager bij AkzoNobel besteedde ik tijd in de stad en gaf lezingen over marketing en kleur aan sceptische business-eigenaren om uit te leggen hoe de nieuwe bekendheid van de stad economisch succes kon stimuleren. We hebben twee paletten van warme en koude blauwen ontwikkeld en overgezet naar de look en feel van de stad.

Vandaag de dag is Sortland wereldberoemd. Mensen stoppen er om t-shirts en bier te kopen. 

Eindeloze kleurvariaties

Natuurlijk gaat het niet alleen over het maken van meer kleurrijke ruimten als je wilt zorgen dat meer mensen op bezoek komen. Vaak gaat het over het nabootsen van de eindeloze kleurvariaties die zich in de natuur voordoen. Denk aan bladeren aan een boom, of een kolkende rivier. Er is geen materiaal in de natuur dat slechts één kleur heeft. Hetzelfde effect kan worden toegepast op de straten van onze stad. Door bijvoorbeeld gebruik te maken van tien verschillende kleuren geel en beige - in plaats van volle, sterke kleuren – lijken dingen groter, langer, kleiner of korter en meer bijzonder. 

Drie tinten grijs

Dezelfde technieken kunnen worden gebruikt om criminaliteit te verminderen en de veiligheid te verbeteren. In Stockholm werden we gevraagd het om het ontwerp van een kleurenschema voor het architectonisch beroemde Stortorget plein. Het moest nieuw leven brengen in een ruimte die werd gekenmerkt door drugs en daklozen. We maakten een palet van wit en drie tinten grijs. Nu ziet het er goed verlicht en goed verzorgd uit. De criminaliteit is omlaag en de drugs zijn bijna verdwenen. Zelfs criminelen vinden het moeilijk om dingen die mooi zijn te verpesten. 

Richting

Een soortgelijk project is gaande in Science City in de Zweedse hoofdstad Stockholm, waar Sony en Ericsson hun regionale hoofdkwartier hebben. Ze wilden een verbetering van de schijnbaar onveilige ondergrondse vervoersterminal. Er was ook een navigatieprobleem: mensen hadden grote moeite om er hun weg te vinden. Kleur kon hier een oplossing bieden, niet alleen als leverancier van beter licht en dus veiligheid, maar ook functioneel om een gevoel van richting te geven aan dwalende bezoekers. 

Problemen verlichten?

Neem een stad als Glasgow in Schotland. Met het hoogste aantal moorden in West-Europa is de gemiddelde levensverwachting voor mannen slechts 54 jaar - ook al door een stijging van drugs gerelateerde sterfgevallen met 95% sinds 1997. De stad heeft het hoogste aantal zelfmoorden in het Verenigd Koninkrijk; veel van zijn ingezetenen zijn gevangen in armoede, werkloosheid en een gebrek aan opleidingsmogelijkheden. Volgens de Glasgow Evening Times is er een ongekende stijging van misbruik en bedreigingen, beledigende graffiti, nazi-groeten en grof taalgebruik in de richting van de Joodse Gemeenschap. De afgelopen zes maanden wordt gevreesd voor een nieuwe golf van religieuze haat-criminaliteit. Hoe kan de kleur helpen om enkele van deze problemen te verlichten die vaak voorkomen in de binnenstedelijke omgeving?

Human Cities

Onze steden blijven groeien. Tegen 2050, zal de 70% van de 9 miljard mensen leven op onze planeet leven in stedelijke omgevingen. Om aan deze vraag te helpen voldoen, heeft AkzoNobel het Human Cities initiatief ontworpen. Het moet helpen bij het vinden van manieren om onze steden meer inspirerend, energiek en levendig te maken. Kleur is een van zes belangrijke onderdelen aan het programma, zeker als we kijken naar de transformatieve kracht van kleur om openbare ruimtes tot leven te brengen terwijl ze trouw blijven aan hun oorsprong. 

Telkens terugkomen

Hoewel ik mijn hele leven met kleur heb doorgebracht - dat begon met werken in de zomervakanties in de verfzaak van mijn grootvader - ben ik nog steeds verbaasd over de macht van kleur om te veranderen en onze zintuigen en gevoelens te beïnvloeden. Waarom vinden we het leuk om over de Champs-Élysées in Parijs te lopen? Waarom aanbidden wij de keien van Florence? Wat is er leuk aan dwalen in de haven van Portofino? Ja, de architectuur, de lay-out van de stad, het eten, de kunst en de geuren spelen een rol. Maar het is de kleur die ons telkens laat terugkomen.