media release

Technologie zal onze steden slimmer maken, maar laten we het menselijke aspect niet vergeten

Het overlijden van Singapore’s leider Lee Kuan Yew heeft daar onlangs tot groot verdriet en eerbetoon geleid. Grondlegger en eerste minister president Lee wordt gezien als architect van Singapore’s transformatie sinds de jaren ’50 van een kleine, arme handelshaven met beperkte natuurlijke hulpbronnen, naar een moderne metropool met een van 's werelds hoogste inkomens per inwoner. Ruim een halve eeuw geleden  leefde twee derde van de bevolking nog in de sloppenwijken van de stad, in de straten bezaaid met rommel en in de onvermijdelijke stank van rottend afval. Lee, volgens de Amerikaanse president Barack Obama een "echte reus van de geschiedenis", hielp het land uit de ellende, vooral door betere huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs.

Bijna vier miljard mensen leven momenteel in steden in de wereld. Dat aantal wordt verwacht te stijgen naar 2,5 miljard in 2050. 90% van die groei speelt zich af in Azië en Afrika. De UN-Habitat zegt dat de steden in de derde wereld, waarvan vele elke 15 tot 20 jaar verdubbelen in omvang, nu niet over de middelen beschikken zich aan te passen aan de krachten van de verstedelijking. Hedendaagse steden moeten juist geschikt zijn voor sterk groeiende aantallen mensen. Ze moeten in hun behoeften voorzien, handel en investeringen stimuleren en banen scheppen, allemaal binnen de beperkingen door mega-uitdagingen als klimaatverandering.

Infrastructuur

Investeringen in ontwikkeling en technologie zullen cruciaal zijn. Philadelphia en Singapore zullen zwaar investeren in groene infrastructuur voor de afvoer van hemelwater om overstromingen te voorkomen. New York en Washington D.C. verdrijven de energieverspilling van gebouwen. Andere steden kijken hoe ze gegevensanalyses kunnen gebruiken voor het ontwikkelen van meer geavanceerde energie-infrastructuur.

Menselijke dimensie

Maar het gebruik van slimmere technologieën en ICT is slechts een deel van de oplossing. De menselijke dimensie is zeker zo cruciaal voor de toekomstvisie van een stad. We zijn al getuige geweest, in plaatsen als Masdar (Abu Dhabi, een blauwdruk voor toekomstige duurzame steden), van wat er gebeurt als ontwikkelingen te snel gaan om aan de behoeften van mensen te voldoen. Het gebrek aan betaalbare woningen dwingt veel werknemers om met de auto naar de stad te pendelen – naar een stad die juist CO2-neutraal wil zijn. Ondanks de verwachte groei naar 40.000 inwoners, wonen er tot nu toe alleen een paar honderd studenten.

Rituelen

In Noord Thailand is de sociaaleconomische structuur van de stad Chiang Mai snel veranderd: van kleinschalige landbouw naar een commercieel centrum. Door de stadsuitbreiding zijn allerlei kleine markten vervangen door grote winkelcentra. Dagelijkse boeddhistische rituelen zijn uitgehold door de druk van het woon-werkverkeer en een sneller tempo van het lokale leven.

Verbondenheid

Natuurlijk is verandering onderdeel van het stedelijke leven. Maar, zoals de Engelse erfgoedspecialist Simon Thurley zegt, een gezamenlijke band met het verleden creëert een gevoel van verbondenheid tussen ingezetenen. "Gebouwen die 100 jaar geleden zijn opgetrokken, maken integraal deel uit van het gezicht en karakter van een plaats. Als je dat wegneemt, verliest een stad een deel van zijn identiteit," zegt hij. Hij vraagt steden de uitdaging te omarmen van het hergebruik van dode infrastructuur op dezelfde manier als New Yorks Meatpacking District: oude industriële gebouwen bieden nu onderdak aan high-end boetieks, bars en restaurants.

Voetgangersstromen

Hoe zit het met de lay-out van een stad? Volgens Jeff Risom, managing director van de Amerikaanse Gehl Studio, kunnen "onze straten meer doen dan alleen mensen en objecten verplaatsen van A naar B". Melbourne en Kopenhagen, respectievelijk eerste en tweede in de laatste leefbaarheidsranglijst van de Economist Intelligence Unit, beoordelen de vitaliteit van het openbare leven op basis van statistieken zoals voetgangersstromen en de verblijfsduur van mensen in een gebied. De Deense hoofdstad heeft beloofd om dit jaar de tijd die voetgangers doorbrengen in openbare ruimten met 20% te verhogen in vergelijking met 2010. Het aandeel van burgers die tevreden zijn met de openbare ruimtes van de stad moet gestegen zijn naar 80%.